Sluiting van het luchtruim en Marine Cargo Insurance

Rotterdam, 23 april 2010 - Als gevolg van de aswolk die zich ontwikkelde na de uitbarsting van de vulkaan Eyjafjallajökull in IJsland, werd door autoriteiten in een groot deel van Europa het luchtvaartverkeer stil gelegd en luchthavens gesloten. Dit heeft gevolgen gehad voor het totale globale luchtvaartverkeer. In de media is veel aandacht geschonken aan gestrande passagiers, en maar weinig aan de gevolgen voor het luchtvrachtvervoer.

Voor schade aan met name bederfelijke goederen die door deze vertraging ontstaat zullen transportverzekeraars veelal geen dekking bieden. De veelal toegepaste All Risks-clausule G13 biedt daarvoor alleen dekking als de vertraging het gevolg is van een ongeval overkomen aan het vervoermiddel, en daarvan is hier geen sprake. De uitgebreidere All Risks dekking van Marsh, de zogeheten “Marsh All Risks” kan wel soelaas bieden, al zitten er aan deze materie wel wat haken en ogen.

Voorwaarde is, dat het transport van de goederen feitelijk moet zijn aangevangen. Als dat zo is, en de goederen stranden op een luchthaven door de onvoorziene sluiting van het luchtruim, en er door die vertraging materiële schade aan de goederen ontstaat, kan er wel degelijk dekking bestaan onder de Marine Cargo Insurance. Als daarentegen door de sluiting van het luchtruim goederen of grondstoffen niet meer worden afgeladen, dan is er feitelijk geen transport begonnen en biedt de Marine Cargo Insurance geen dekking. Bedrijfsschade door het stilvallen van productieprocessen, gevolgschade of financieel nadeel door het niet (tijdig) geleverd worden van tijdgevoelige goederen, kan niet worden geclaimd onder een Marine Cargo Insurance. Hetzelfde geldt voor boetebedingen die kunnen zijn bepaald in contractuele leveringsverplichtingen.

Nu kan een ladingbelanghebbende, in de wetenschap dat het luchtruim voor onbepaalde, of vermeend bepaalde tijd is gesloten, toch besluiten de goederen te gaan vervoeren naar de luchthaven, in de hoop dat die binnen een redelijke tijd toch aan boord van de beoogde, of een andere vlucht komen. Als dan door stagnatie op de luchthaven schade aan de goederen ontstaat, zal zich dit heel moeizaam verhouden tot de vereiste onzekerheid; verwacht mag worden dat verzekeraars dan - al dan niet succesvol - zullen tegenwerpen dat de vertraging, en daarmee de schade duidelijk voorzien kon worden. Anders weer kan het worden als berichtgeving over het openen en (weer) sluiten van het luchtruim veel onduidelijkheid oplevert of wanneer betrokken autoriteiten, persbureaus en andere erkende media elkaar hierin lijken tegen te spreken.

Uit het oogpunt van risk management doet de ladingbelanghebbende er goed aan om schade te beperken of te voorkomen door te zoeken naar alternatieve mogelijkheden, zoals een andere wijze van vervoer (over land, over zee), een alternatieve markt voor de goederen, geconditioneerde opslag tot het moment dat weer vervoerd kan worden, enzovoort. In dit licht dient men in redelijkheid te handelen, beslissingen te nemen als goed huisvader, en als ware men niet verzekerd.

Een soortgelijke inspanningsverplichting bestaat er ook voor expediteurs en andere partijen betrokken in het goederenvervoer. Op dit moment is de verwachting dat de luchthavens de gecumuleerde vracht sneller kunnen verwerken dan aanvankelijk werd voorzien.

De meningen over de vraag of Eyjafjallajökull of andere vulkanische activiteit de luchtvaart weer parten gaat spelen zijn sterk verdeeld, maar duidelijk is wel dat organisaties die voor de continuïteit van hun productie- of handelsproces sterk afhankelijk zijn van het luchtvrachtverkeer, maatregelen moeten treffen of protocollen moeten hebben om zowel schade aan goederen als bedrijfs- en gevolgschade zo veel mogelijk vóór te zijn.

Uiteraard zijn veel verschillende individuele situaties denkbaar en als u vragen heeft, neem dan contact op met uw vaste contactpersoon of met de cargospecialisten van Marsh.